Subscribe
to our newsletter

and select which news you want to receive

Is dit die moeite werd om so baie skoon te maak?

Dr Pieter Grimbeek, Mooivet
Die omgewing en higiëne speel ’n betekenisvolle rol in varkproduksie. Dit word al hoe meer ’n faktor namate genotipes meer sensitief vir hulle omgewing word. Aangesien winsmarges onder druk is en nog vir ’n geruime tyd onder druk gaan wees, is ’n fokus op besonderhede soos higiëne noodsaaklik.
Produsente moet streef om doeltreffendheid te verbeter, uitsette per kilogram vleis geproduseer te vermeerder en insette soos voerkoste, lone en elektrisiteit te beperk.
Uit ’n kuddegesondheidoogpunt moet siektes beheer word om die voorkoms en felheid daarvan te verminder. Histories is dit met die toediening van stra-
tegiese medikasie gedoen, die siek varke uit te slag en deur entstowwe te gebruik.
Gesondheid word ook verbeter deur:
•     nie verskillende ouderdom varke te meng nie,
•     te verhoed dat aansteeklike organismes nie op die plaas kom nie en
•     higiëne en die omgewing waarin varke hulle bevind, te verbeter.
Hoe versprei siektes?
Siektes word meesal van vark tot vark versprei, soos sôe wat hulle werpsels besmet en dan natuurlik ook in die speen- en groeifase. Siektes word ook deur die mond en deur die vel versprei. Verskillende organismes wat siektes kan veroorsaak, word ook deur ligpartikels versprei en bevolkingsdigtheid en die omgewing speel hier ’n rol.
Varke met goeie immuunstelsels is minder vatbaar vir siektes. Stres speel hier ’n rol en verwys na al die faktore wat negatief inwerk op die dier se prestasie op die plaas. Stres het die vermoë om die grootte van die infektiewe dosis wat ’n vark siek kan maak, te verminder of te vermeerder. Stres bevoordeel die siekteveroorsakende organismes en nie die vark nie!
Wat is omgewingstres?
Dit word veroorsaak deur:
• Swak higiëne (vuil hokke)
• Swak lugkwaliteit (aerosolpartikels)
• Oorbevolking
• Swak ventilasie
• Wisselende omgewingstemperature.
Die “nuwehokeffek” en biolugsakke
Varke presteer gewoonlik baie goed in nuwe hokke, maar dié prestasie neem oor tyd af. Ons sê dat die geboue “varksiek” word. Die lugspasie in ’n hok bevat baie aerosol-partikels. Dit is klein partikels wat sweef en bestaan uit stoflewendige en dooie bakterieë, gedroogde faekale materiaal, onverteerde nutriënte, selpartikels van die vark se vel en swamme.
Geabsorbeer in hierdie partikels is ammoniak, bakteriese selwandkomponente soos endotoksiene,1,3 betaglukanne en vele ander. Ons noem hulle “bioaerosols” en in Afrikaans, “bio–lugsakkies”. Biolugsakke veroorsaak inflammasie en immuunreaksies in die longe. Die reaksie verminder aptyt, en groei word vertraag omdat nutriënte gebruik word om die immuunstelsel te voed. GDT en VO word nadelig beïnvloed en die dier se natuurlike vermoë om infeksie teen te werk, word benadeel.
Daar is vele bewyse dat biolugsakke varke nadelig beïnvloed en baie navor-sing is gedoen oor die effek van ’n vuil of skoon omgewing op die prestasie van varke.
Een só ’n proef het bestaan uit twee omgewings: In die een is ’n hoë higiënestandaard gehandhaaf en in die ander een nie. Daar was twee be–volkingsdigthede: Een tot een vark per hok en een tot tien varke per hok. Die resultate kan in Tabel 1 gesien word.
’n Mens vermoed dat dieselfde in die praktyk gebeur, afhangend van hoe erg die parameters is.  Produsente wat aandag gee aan higiëne, aan AIAO-prosedures, en die regte bevolkingsdigtheid verseker, is altyd geneig om beter produksiesyfers as dié wat dit nie doen nie te toon.
Goeie ontsmetting
Die navorser Thomas Benhazi het duidelik bewys dat goeie ontsmetting en higiëne die getal biolugsakkies in die omgewing verminder. Dit word uitgedruk as cfu/m3 (colony farming units). Die teiken is 100 000 cfu3. Benhazi het bevind dat met goeie higiëne is daar 90 000, met gemiddelde higiëne
180 000 en met swak higiëne 250 000.
Faktore wat lugkwaliteit en higiëne beïnvloed
• Bestuursfaktore
• Gebou-ontwerp
• Produksiestelsel
• Bevolkingsdigtheid
• Oppervlakte-higiëne
– toestand van vloere en hortjies
– diere se ontlastingpatrone
– higiëne en ontsmetting
– tyd toegelaat vir vloere om uit 
      te droog
• Beddegoed
Hokfaktore (ontwerp)
Hokvolume
• Temperatuurbeheer
• Ventilasiemoontlikhede
• Rioolfaktore
– diepte van put
– frekwensie van spoel
– toestand van vloere.
• AIAO-stelsels bevorder die geleentheid om tussen groepe doeltreffend skoon te maak en instandhouding toe te pas en derhalwe word GDT en finansieёle voordele bevorder.
• Toestand van vloere. Navorsing het bevind dat vloere wat toegelaat word om behoorlik droog te word voordat varke daarin toegelaat word, vele voordele het. Daar is beduidend minder ammoniak en biolugsakke in sulke hokke. In een só ’n proef is bevind dat GDT op die nat vloere 614 g per dag was en in die droër hokke 655 g per dag.
“Daar is by my dus geen twyfel nie dat dit boere loon om hulle hokke behoorlik te ontsmet.”

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin